Katrín Jakobsdóttir menntamálaráðherra lýsir yfir efasemdum sínum um aðgerðir RÚV í viðtali við Ásgrím Sverrisson hjá Iceland Cinema Now, sem Land og synir fékk að birta íslenska útgáfu af. Hún segir ljóst að þessi ákvörðun RÚV sé ekki í samræmi við þær væntingar og skilyrði sem eru sett fram í þjónustusamningi og mun taka málið upp við stjórn RÚV í vikunni. Þá segist hún vonast til þess að ekki komi til frekari niðurskurðar hjá Kvikmyndamiðstöð á næsta ári.

ICN: Hvaða efnislegu rök liggja á bakvið 23% niðurskurð á framlögum til kvikmyndagerðar meðan meðaltals niðurskurður til annarra listgreina er aðeins um 5%?
KATRÍN: Niðurskurður listgreina var mismunandi. Stofnanir fengu hagræðingarkröfu frá 6,5-8%, sjóðir frá 10-15%, Íslenska óperan 20% og aðrir liðir voru skornir niður um allt að 100%. Meðaltalið er því nær 10%.
Ástæða þess að skorið er niður hjá kvikmyndasjóði á þann hátt sem gert hefur verið er að framlög til hans hafa hækkað mikið á undangengnum árum eins og sjá má á meðfylgjandi töflu. Þrátt fyrir töluverðan niðurskurð frá árinu 2009 til 2010 verður framlagið 2010 þó mun hærra en það var 2006. Þetta á við um fleiri liði sem hafa hækkað mikið á undanförnum árum eins og t.d. Jöfnunarsjóð námsmanna. 

Kvikmyndasjóður:

                               2005   2006   2007   2008  2009   2010

Framlag                  313     372     515     560     590     450

Breyting milli ára   -----      19%   38%      9%     5%     -24%

ICN: Nú hefur SÍK bent á að hver króna sem ríkið leggur til kvikmyndagerðar fimmfaldast með öðrum framlögum og að skattekjur ríkisins séu meiri þegar upp er staðið heldur en þær upphæðir sem ríkið lætur í kvikmyndagerð. Í ljósi þessa, hvaða efnahagslegu rök liggja að baki niðurskurðinum og hvernig metur þú íslenska kvikmyndagerð almennt hvað menningarlegt framlag varðar?
KATRÍN: Menningarlegt framlag kvikmyndagerðar er mikilvægt fyrir samfélagið. Kvikmyndagerð hefur ekki náð sömu fótfestu og aðrar listgreinar og því er nauðsynlegt að kanna hvernig hægt er að standa betur að greininni. Nú er í undirbúningi starfshópur sem mun kanna starfsskilyrði kvikmyndagerðarinnar á Íslandi, til dæmis í samanburði við nágrannalöndin. Þessum starfshópi verður einnig falið að reyna að leggja mat á menningarlegt gildi kvikmyndagerðar. Ég geri ráð fyrir að í þessum starfshópi verði fulltrúar tilnefndir af mennta- og menningarmálaráðuneyti, iðnaðarráðuneyti, Kvikmyndamiðstöð og tveir tilnefndir af kvikmyndagerðarfólki. Að sjálfsögðu skilar kvikmyndagerð fjármunum aftur til þjóðarbúsins en eins og staðan er núna hjá ríkinu er lítið svigrúm fyrir slíkar fjárfestingar í ljósi þess að það þarf að ná niður halla sem var 200 milljarðar í byrjun síðasta árs. Fjárlög ársins 2010 miðast við að hallinn verði 100 milljarðar og því liggur fyrir að næstu fjárlög verða líka þung en vonandi fer svo að birta til.

ICN: Hvernig metur þú stöðu íslenskrar kvikmyndagerðar í dag, í ljósi niðurskurðarins?
KATRÍN: Íslensk kvikmyndagerð hefur auðvitað orðið fyrir bakslagi eins og fleiri atvinnugreinar. Eins og fram kemur hér að ofan uxu framlögin mjög hratt á síðustu árum. Niðurstaðan er því sú að framlögin eru svipuð því sem var árið 2006. Við erum því í ákveðinni biðstöðu. Vonandi verður hægt að hlífa kvikmyndagerðinni við frekari niðurskurði á næsta ári.

ICN: Nú hefur útvarpsstjóri tilkynnt að stórlega verði dregið úr kaupum á efni af sjálfstæðum framleiðendum. Hvað felst í þessari ákvörðun að þínu mati og hvaða augum lítur þú á hana?
KATRÍN: Það er augljóst að þessi ákvörðun er ekki til þess fallin að styrkja kvikmyndagerð á Íslandi. Ég mun fara yfir ákvarðanir Ríkisútvarpsins ohf. með stjórn þess í þessari viku og þá meðal annars með tilliti til þjónustusamningsins sem augljóslega þarf að fara yfir.

ICN: Hvernig samræmast þessar aðgerðir ákvæðum þjónustusamningsins frá 2006, þar sem segir m.a.: ?RÚV skal hafa frumkvæði að því að miðla íslenskri menningu, listum og menningararfi. Félagið skal leitast við að virkja aðra til samstarfs með það að markmiði að efla slíka miðlun.?
KATRÍN: Við erum að skoða hvort þessi ákvörðun brýtur í bága við þjónustusamninginn.

ICN: Hvernig samræmast þessar aðgerðir öðru ákvæði þjónustusamningsins, þar sem segir m.a.: ?RÚV skal vera vettvangur nýsköpunar í dagskrárgerð. RÚV skal styrkja og efla sjónvarpsþátta-, kvikmynda- og heimildarmyndagerð með því að kaupa og sýna efni frá sjálfstæðum framleiðendum. RÚV skal gerast kaupandi eða meðframleiðandi að leiknu sjónvarpsefni, kvikmyndum, heimildamyndum eða öðru sjónvarpsefni og verja til þess að lágmarki 150 millj. kr. á ári frá og með árinu 2008. Árið 2009 hækkar upphæðin í 200 millj. kr. og verður við lok samningstímabilsins 250 millj.kr.??
KATRÍN: Það er ljóst að þessi ákvörðun RÚV ohf. er ekki í samræmi við þær væntingar og skilyrði sem eru sett fram í þjónustusamningi. Við munum fara yfir þetta með Ríkisútvarpinu en samkvæmt mínum upplýsingum voru 177 milljónir nýttar til þessa í fyrra af þeim 2,8 milljörðum sem samkvæmt ársreikningi voru ætlaðar til dagskrárgerðar.

ICN: Í þjónustusamningnum segir einnig: ?RÚV skal setja sér dagskrárstefnu er taki til allra sviða miðlunar. Í þeirri stefnu skulu koma fram áherslur stofnunarinnar í efni dagskrár og þjónustu við notendur.? Hefur þessi stefna verið sett fram?
KATRÍN: Ríkisútvarpið hefur túlkað þetta ákvæði þannig að dagskrárrammar fjölmiðilsins segi til um dagskrárstefnuna. Rammarnir verða til á grundvelli þjónustusamningsins og gilda hálft til heilt ár fram í tímann. Að mínu mati er þetta eitt þeirra atriða sem þarf að skýra betur við endurskoðun þjónustusamningsins sem gildir til 31. mars 2012. Samningsaðilar eru ekki sammála um forsendur hans en eins og svo margt sem snýr að hlutafélagsvæðingu Ríkisútvarpsins eru forsendur varðandi framlög ríkisins ekki nógu skýrar. Þannig er rétt að nefna að heimtur af útvarpsgjaldinu voru um 3 milljarðar á árinu 2009 en RÚV fékk þá frá ríkinu 3 milljarða, 575 milljónir. Það liggur fyrir að þeir 3 milljarðar og 220 milljónir sem ætlaðar eru til RÚV á fjárlögum 2010 eru yfir áætluðum tekjum af útvarpsgjaldi. Vinna við endurskoðun þjónustusamningsins hófst 2009 og verður vonandi lokið fyrir vorið.

ICN sendi Páli Magnússyni einnig nokkrar spurningar varðandi ákvarðanir hans s.l. sunnudag. Hann hefur ekki svarað þeim í neinu, þrátt fyrir ítrekanir.